DODEKANISOS SEAWAYS - ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

ΧΑΛΚΗ

Γενικά Ιστορικοί Χώροι & Μνημεία Θρησκευτικά Μνημεία Μουσεία, Εκθέσεις, Βιβλιοθήκες Αρχιτεκτονική Λαϊκός Πολιτισμός Παραδοσιακά Προϊόντα Εκδηλώσεις Διαμονή Ενοικιάσεις Αυτοκινήτων Φαγητό Διασκέδαση Αγορές Photo Gallery

Έκταση 28 τετ. χλμ Πληθυσμός 295 κάτοικοι

Εικονικές Περιηγήσεις: Πανοραμικές Φωτογραφίες

Halki - Port Η Χάλκη βρίσκεται στα δυτικά της Ρόδου, μόλις 5 μίλια από το ακρωτήριο του Μονολίθου. Για την προέλευση της ονομασίας της Χάλκης υπάρχουν δύο εκδοχές: Είτε ονομάστηκε από τα εργαστήρια επεξεργασίας χαλκού, είτε από τη λέξη "κάλχη" ή "χάλκη", που σημαίνει πορφύρα. Ο γεωγράφος Στράβων αναφερόταν στη Χάλκη ως "Χάλκια", ενώ ο Θουκυδίδης την ονομάτιζε ως "Χάλκη". Κατά την παλαιοχριστιανική περίοδο (4ος έως 6ος αι. μ.Χ.) άνθησαν στη Χάλκη σημαντικοί οικισμοί. Οι Ιππότες της Ρόδου (14^ος αι.) παραχώρησαν τη Χάλκη ως φέουδο στην οικογένεια Αssanti από την Ιschia. Τότε έχτισαν και το Κάστρο τους πάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης. Ανάμεσα στα οικόσημα σώζεται το οικόσημο του Μεγάλου Μαγίστρου D' Aubusson (1476-1530), ο οποίος επισκεύασε το φρούριο μετά από καταστροφική επιδρομή που δέχτηκε η Χάλκη από τους Bενετούς. Από τα μέσα του 19^ου αιώνα η τουρκοκρατούμενη Χάλκη φτάνει στο απόγειο της ακμής της: Μαζί με τη Σύμη, την Κάλυμνο, και το Καστελλόριζο, αναπτύσσουν το εμπόριο και τη σπογγαλιεία, ενώ ιδρύονται σχολεία και το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού σημειώνει κατακόρυφη άνοδο. Στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας και κατά την Ιταλοκρατία, τα πατροπαράδοτα προνόμια καταργούνται, πλήττεται το εμπόριο κι η σπογγαλιεία και αρχίζει η αιμορραγία της μετανάστευσης. Το 1912 η Χάλκη, όπως κι όλα τα Δωδεκάνησα, περιήλθε υπό ιταλική κυριαρχία, στρατιωτική αρχικά και πολιτική μετά το 1923. Κατά τη διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου η Χάλκη δοξάστηκε χάρη στους αγώνες των άξιων τέκνων της, όπως ο υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος και ο λοχαγός Διογένης Φανουράκης.

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ & ΜΝΗΜΕΙΑ

Φρούριο των Ιπποτών του Αγίου Ιωάννη (15^ος αι.): Χτισμένο στα βορειοανατολικά του νησιού, πάνω από το καλοδιατηρημένο κάστρο της Ελληνιστικής περιόδου και δίπλα στα ερείπια αρχαίας πόλης.

Ταφικά μνημεία: Πάνω από 20 τάφοι και αρκετά ευρήματα βρέθηκαν το 1930 στη μοναδική συστηματική αρχαιολογική έρευνα που διενεργήθηκε στο νησί.

Σπηλιά του Αράπη: Αρχαίος τάφος.

Ενδείξεις αρχαίου οικισμού (Χωριό): Αρχαία μέλη βρίσκονταν χτισμένα στον τοίχο του νεκροταφείου, όπου μεγάλες πελεκητές πέτρες, τοίχοι και κεραμικά μαρτυρούν την ύπαρξη αρχαίου οικισμού.

Ισοδομικός τοίχος (Χωριό- 4^ος αι. π.Χ.): Στην είσοδο του κάστρου, πάνω από το μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, φέρει την επιγραφή «ΙΣΑΝΔΡΟΣ ΙΑΡΑΤΕΥΣ».

Δωρικό κιονόκρανο (Χωριό- 4^οςαι. π.Χ.): Στο Μοναστήρι του Αγίου Κωνσταντίνου.

Βωμός (Φοινίκι): Στο ναό του Άη Ζαχαρία, με βoυκράνιο ανάγλυφο.

Καμμένος Σπήλιος (8 χλμ. από το Νημποριό): Το 1658 ο Βενετός Μοροζίνι, για να εκδικηθεί τους Χαλκίτες, επειδή ειδοποίησαν τους Ροδίους για την παρουσία του, ανατρέποντας τα σχέδιά του για αιφνιδιασμό και κατάκτηση, εξόντωσε τους κρυμμένους εκεί κατοίκους ανάβοντας φωτιά στην είσοδο του σπηλαίου.

Τρεις ανεμόμυλοι: Πρόσφατα επιδιορθωμένοι, χτισμένοι ψηλά (στο αριστερό τμήμα του νησιού), προσφέρουν πανοραμική θέα του λιμανιού.

Εγκαταλελειμμένο Χωριό (1 ώρα από το λιμάνι): Η παλιά πρωτεύουσα της Χάλκης, χτισμένη σε επιλεγμένη τοποθεσία για την αποφυγή των πειρατικών επιδρομών. Στην περιοχή βρίσκεται το κάστρο (14^ος - 15^ος αι.) και πολλά λιθόκτιστα σπίτια, μισογκρεμισμένα πλέον και νεκροταφείο.

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ

Εκκλησία του Αγίου Νικολάου & μοναστήρι της Αγίας Τριάδας: Εντός του κάστρου, που κοσμούνται με τοιχογραφίες.

Μοναστήρι Αγίου Ιωάννου του Αλάρκα (Δυτικά του νησιού): Το πλέον σημαντικό προσκύνημα του νησιού. Η εικόνα φέρει ημερομηνία 1835 και τα γράμματα «ΙωΑΧΣΠΘ», αλλά το μοναστήρι πρέπει να είχε κτιστεί πολύ παλαιότερα. Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται τα μοναστήρια της Αγίας Τριάδας, Σταυρού του Ξύλου και της Παναγίας της «Εττριάς» (Οδηγήτριας).

Παλαιοχριστιανικές βασιλικές: Στο Νημποριό με ψηφιδωτό πάτωμα, στα Βιγλίμια τρίκλιτη βασιλική, στα Λιμενάρια τρίκλιτη με μαρμάρινα διακοσμητικά, στην Κόκα τρίκλιτη με αρχιτεκτονικά στοιχεία από διάφορες περιόδους και στο νησάκι Αλιμιά δυο βασιλικές.

Αξιόλογες τοιχογραφίες: Στις εκκλησίες :Άγιος Νικήτας (Αμαλί), Ταξιάρχης Πανορμίτης (Κόκα), Άγιος Γεώργιος, Παναγιά Εννιαμερίτισσα & Άγιος Ανδρέας (περιοχή Αντραμάσου), Άγιος Ζαχαρίας (Φοινίκη), Αγία Τριάδα, Παναγία Πορτιανή & Μεταμόρφωση του Σωτήρος (Χωριό) και Αγίου Νικόλα (Κάστρο).

Εκκλησίες χωρίς τοιχογραφίες: Άγιος Νεκτάριος (Χωριό), Παναγία (Χωριό, γίνεται πανηγύρι στις 15/8), ανώνυμη εκκλησία κοντά στην Πορτιανή (Χωριό), Άγιος Νικόλαος (Νημποριό).

Παλαιό ασκητήριο (Κελιά): Προσβάσιμο μόνο με καΐκι, διασώζει τοιχογραφίες.

ΜΟΥΣΕΙΑ, ΕΚΘΕΣΕΙΣ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ

Η ενότητα αυτή είναι υπο κατασκευή.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

Λιμάνι Νημποριού: Χτισμένο στους πρόποδες του βουνού είναι σήμερα η μόνη κατοικημένη περιοχή της Χάλκης. Τα σπίτια «ιταλικού» αρχιτεκτονικού ρυθμού αλλά και νεοκλασικά, δίπατα και κεραμοσκεπή, με 5 παράθυρα, μεγάλη θύρα ανά όροφο και αέτωμα με «οφθαλμό», φτάνουν μέχρι τη θάλασσα συνθέτοντας μια εικόνα νησιώτικης αρχοντιάς.

Καμπαναριό του Αγίου Νικολάου (Νημποριός): Στηριγμένο σε αψίδα με ενσωματωμένα αρχαία μάρμαρα από το ναό του Απόλλωνα.

Ρολόι: Δωρεά των Χαλκιτών του εξωτερικού, μπροστά από το Δημαρχείο, ένα εξαιρετικής αρχιτεκτονικής κτήριο με δίδυμες πλαϊνές κλίμακες και πλούσιο διάκοσμο.

Ταχυδρομείο: Κτισμένο με το γνωστό αρχιτεκτονικό στυλ που οι Ιταλοί επέβαλαν σε όλα τα Δωδεκάνησα, με καμπύλες γραμμές και γεωμετρική διάθεση.

Ξενοδοχείο Χάλκη (στα αριστερά του λιμανιού): Εξαίρετο δείγμα αλλοτινής αριστοκρατικότητας, που στεγάζεται σε παλιά αποθήκη σφουγγαριών.

Κήφες: Παλαιά μαντριά, από μεγάλες πέτρες με δεύτερο στρώμα εξωτερικού τοίχου, διάσπαρτα σ' όλη τη Χάλκη.

Ενσωματωμένα στους τοίχους σπιτιών και στο καμπαναριό του Αγίου Νικολάου βρίσκει κανείς αρχαία ενεπίγραφα αρχιτεκτονικά μέλη.

ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Τα μεγαλύτερα πανηγύρια του Άγιου Ιωάννη, βαθιά ριζωμένο στις καρδιές όλων, και της Παναγιάς Χωριανής συγκεντρώνουν Χαλκίτες από όλο τον κόσμο και είναι ίσως τα πιο ισχυρά στοιχεία που ενώνουν με πολύ στενούς δεσμούς τους ξενιτεμένους με τους ντόπιους. Αρκετές μέρες πριν οι ντόπιοι ασπρίζουν τις εκκλησίες και γυαλίζουν τα σκεύη.

Πανηγύρι Παναγιάς Χωριανής (15/8): Την παραμονή, μετά το προσκύνημα, τελείται ο εσπερινός και ακολουθεί γλέντι με ποτά, μεζέδες και χαρούμενα ή πειρακτικά δίστιχα έως το πρωί. Πολλοί μένουν για να ακούσουν και τη πρωινή λειτουργία.

Πανηγύρι Άγιου Ιωάννη (29/8): Την παραμονή το μοναστήρι τους προσφέρει αρνί από τις μάντρες του με πατάτες ή μακαρόνια και ορεκτικά. Την άλλη μέρα προσφέρεται πρωινό με μέλι και νηστίσιμο γεύμα.

Halki Halki - Port Άλλα σημαντικά πανηγύρια και δρώμενα: Πανηγύρι στο μοναστήρι του Σταυρού (14/9), γλέντι του «Παλαρνιώτη» (8/11), τα Γιάννη του Κοντά (Λαμπρή Τρίτη) στα Σίγνη, πανηγύρι Αγίου Γεωργίου (σε απόκρημνη τοποθεσία της Χάλκης και στο μοναστήρι της Αλιμνιάς), πανηγύρι της Παναγιάς Εττριάς (23/8) στο προαύλιο του Άη Γιάννη του Αλάρκα.

Έθιμα της Ανάστασης:

Μεγάλη Παρασκευή: Μετά την Αποκαθήλωση, η εκκλησιά κλείνει και ανοίγει ξανά κατά τις 1-2 το πρωί του Σαββάτου, οπότε θα ακουστούν τα εγκώμια και θα γίνει πορεία του επιταφίου από το ένα άκρο του λιμανιού στο άλλο. Τα παιδιά γυρίζουν στα σπίτια, κτυπούν πόρτες και παράθυρα με πέτρες και φωνάζουν «Σηκώστε για το επιτάφιο». Στο τέλος της περιφοράς γίνεται το «μπακατίκιασμα», ένα είδος πλειστηριασμού του επιταφίου.

Η Ανάσταση δεν γίνεται τα μεσάνυχτα, όπως στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά κατά τις 3-4 το πρωί.

Δεύτερη Ανάσταση: Κάτω από το κυπαρίσσι του προαυλίου της εκκλησίας, κρεμάνε και καίνε το «Φράγκο», ένα αχυράνθρωπο ντυμένο με παλιά ρούχα και καπέλο, που παλαιότερα συμβόλιζε τον Ιούδα.

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Halki - Traditional bread baking Παράγεται άριστης ποιότητας μέλι, κερί, ψωμί, τυρί και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα που φτιάχνονται στις χαρακτηριστικές ελλειπτικές πέτρινες κατοικίες των βοσκών, τις κήφες.